Ν. Βρεττάκος - 31 Μαρτίου 1958

Νιώθω παράξενα σήμερα. Κάπως
Έτσι περίπου:
 Όπως όταν ανοίγει
ένα παράθυρο στον ήλιο κανείς,
νιώθω σα ν’ άνοιξα
μια τρύπα στη γη
και φωτίζω τον Άδη.

Ηρακλής Δ. Λογοθέτης - Το αρχιπέλαγος της γραφής [απόσπασμα]

Όχι, δεν υπάρχει πλέον καιρός! —Στις νωχελείς ιδιοσυγκρασίες η σκιά μιας αρνητικής προδιάθεσης πέφτει από την αρχή σχεδόν πάνω στο έργο τους. Η πράξη της γραφής που εκτελείται με δισταγμούς, διαλείμματα απελπισίας, μέσα σε μια επίβουλη πνοή αρχαίας έχθρας, τελειώνει σ' ένα κλίμα εξουθένωσης. Οι νωχελείς συγγραφείς που έχουν την ατυχία να πάσχουν ταυτόχρονα από τη δίψα του απόλυτου ξεπέφτουν συχνά σ' ένα πνιγηρό μηδενισμό. Οι λέξεις τους ξεσκεπάζονται ανελέητα από την αμπώτιδα της κατατονίας. Ίσως γιατί σε μια στιγμή διαύγασης αντιλήφθηκαν ότι έχει ήδη αρχίσει η γενική πρόβα της καταστροφής, δεν μπορούν να μιλήσουν γι' αυτήν αλλά για την αγωνία της επαύριο. Όσο κι αν προσπαθούν να σχίσουν το δίχτυ που τους χωρίζει από τον κόσμο της δράσης, να εκτεθούν, να ταξιδέψουν, να στρατευθούν, γυρίζουν πάντα στο ίδιο τυφλό κι ανεξάλειπτο σημείο της προνομιακής τους όρασης. Τα στηρίγματα τους βρίσκονται στις παύσεις· η σιωπή τους επωάζει μια μουσική γεμάτη μετατονισμούς· τα μοτίβα της εμφανίζονται τσακισμένα από υπέρτερα χτυπήματα. Η πικρία αυτών των συγγραφέων δεν έχει κανένα ρεαλισμό, μοιάζει περισσότερο με το βιαστικό ξήλωμα ενός χρεωκοπημένου τσίρκου.

~ Το βιβλίο κυκλοφορεί. Το απόσπασμα ωστόσο πάρθηκε από το περιοδικό Λεβιάθαν, που δεν κυκλοφορεί. 

Γιορτή Βιβλίου [40 χρόνια φούρναρης]

Πότε: 26 Μαΐου - 11 Ιουνίου 

Πού: Πεζόδρομος Ερμού (Αφετηρία Πλατεία Ασωμάτων) 

Ν. Βρεττάκος - Μάλωμα

Κοίταξέ με στα μάτια. Τι έκανες;
Ανεβαίνοντας πάνω στο λόφο που βλέπει
πέρα απ' τον άνεμο, άργησες.
               Κλαις;
Γιατί δε μιλάς;
Τι σου 'λεγε ο ήλιος;

Φ. Κάφκα: γράμματα στην Φελίτσε

[σκίτσο του Κάφκα, Ο Στοχαστής, 1913]

Για το γράψιμο μου χρειάζομαι απομόνωση 

όχι «όπως ένας ερημίτης», αυτό δεν θα αρκούσε 

αλλά όπως ένας νεκρός.

Λόγια από ταινίες (Mephisto)

Τι θέλουν τέλος πάντων από μένα; 

Στο κάτω κάτω εγώ δεν είμαι παρά ένας ηθοποιός. 

Jacques Prévert: Ολίγα ποιήματα

Έχουμε ανάγκη κάθε τόσο έναν Πρεβέρ να μας θυμίζει πως η ποίηση γράφεται και με τις πιο απλές της λέξεις. 

Η ΩΡΑΙΑ ΕΠΟΧΗ

Νηστική χαμένη παγωμένη

Ολομόναχη άφραγκη

Μια κοπέλα δεκάξι χρόνων

Ακίνητη όρθια

Πλατεία Ομονοίας

Μεσημέρι Δεκαπενταύγουστου.

Ο ΧΑΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

Μπροστά στην πόρτα του εργοστασίου
ο εργάτης σταματάει ξαφνικά
o ωραίος καιρός τον τράβηξε απ' το σακάκι
κι όπως γυρίζει
και τον ήλιο ατενίζει
όλον κόκκινο όλον στρογγυλό
να χαμογελάει μέσα στον ουρανό του από μόλυβδο
κλείνει το μάτι
με οικειότητα
Για πες λοιπόν σύντροφε Ήλιε
δε βρίσκεις
πως είναι μάλλον μαλακία
να δίνεις μία τέτοια ημέρα
σε ένα αφεντικό;



ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ

Η μητέρα πλέκει
Ο γιος πολεμά
Το βρίσκει πολύ φυσικό η μητέρα
Και ο πατέρας τι κάνει ο πατέρας;
Κάνει επιχειρήσεις
Η γυναίκα του πλέκει
Ο γιος του πολεμά
Αυτός επιχειρήσεις
Το βρίσκει πολύ φυσικό ο πατέρας
Και ο γιος και ο γιος
Τι βρίσκει ο γιος;
Δε βρίσκει τίποτα απολύτως τίποτα ο γιος
Ο γιος η μητέρα του πλέκει ο πατέρας του επιχειρήσεις αυτός πόλεμο
Όταν θα έχει τελειώσει ο πόλεμος
Θα κάνει επιχειρήσεις με τον πατέρα του
Ο πόλεμος συνεχίζεται η μητέρα συνεχίζει πλέκει
Ο πατέρας συνεχίζει κάνει επιχειρήσεις
Ο γιος σκοτώθηκε δε συνεχίζει πια
Ο πατέρας και η μητέρα πηγαίνουν στο νεκροταφείο
Το βρίσκουν πολύ φυσικό ο πατέρας και η μητέρα
Η ζωή συνεχίζεται η ζωή με το πλεκτό τον πόλεμο τις επιχειρήσεις
Οι επιχειρήσεις ο πόλεμος το πλεκτό ο πόλεμος
Οι επιχειρήσεις οι επιχειρήσεις και οι επιχειρήσεις
Η ζωή με το νεκροταφείο.



ΠΡΩΙΝΟ ΓΕΥΜΑ

Έβαλε τον καφέ στο φλιτζάνι
Έβαλε το γάλα στο φλιτζάνι με τον καφέ
Έβαλε τη ζάχαρη στον καφέ με το γάλα
Με το κουταλάκι
Γύρισε
Ήπιε τον καφέ με το γάλα
Και ξανάφησε το φλιτζάνι
Χωρίς να μου μιλήσει
Άναψε ένα τσιγάρο
Έκανε δαχτυλίδια
Με τον καπνό
Έβαλε τις στάχτες
Στο τασάκι
Χωρίς να μου μιλήσει
Χωρίς να με κοιτάξει
Σηκώθηκε
Έβαλε
Το καπέλο του στο κεφάλι του
Έβαλε
Το αδιάβροχό του
Γιατί έβρεχε
Κι έφυγε
Μέσα στη βροχή
Χωρίς μια κουβέντα
Χωρίς να με κοιτάξει
Και ’γω πήρα
Το κεφάλι μου μέσα στα χέρια
Κι έκλαψα.



[Κουβέντες, μτφρ. Μιχάλης Μεϊμάρης, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 1994]