Ξέρουμε πως προσβάλλουμε τα πνευματικά δικαιώματα με την κάθε δημοσίευση στο blog και ότι με ένα νεύμα του νόμου και του δημιουργού και του κληρονόμου και του εκδοτικού και του θιγμένου θα μπορούσαμε σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να βρεθούμε είτε πίσω από τα κάγκελα, είτε πάνω σ'αυτά. Όμως ό,τι ανεβαίνει, ανεβαίνει από την φυσική διάθεση να μοιραστούμε, να θυμίσουμε, να μονολογήσουμε όπως θα το κάναμε ούτως ή άλλως.
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ξένη ποίηση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ξένη ποίηση. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2026

Raul Gomez Jattin - Οι Ποιητές, αγάπη μου





Οι ποιητές, αγάπη μου, είναι

Άνθρωποι φρικτοί, ορισμένοι

Τέρατα μοναξιάς, απόφευγε τους

Πάντα, ξεκινώντας από εμένα.

Οι ποιητές, αγάπη μου, είναι

Για να τους διαβάζεις. Αλλά μη δίνεις σημασία

Σε ό, τι κάνουν στη ζωή τους



Raul Gomez Jattin, Ο ποιητής της μοναξιάς, μτφ Γιάννης Σουλιώτης, 2016, εκδ. Οδός Πανός 




Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2025

Π. Τσέλαν - Του κανενός το ρόδο [θραύσματα]




ΒΟΥΒΕΣ ΜΥΡΩΔΙΕΣ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ. Το 
αστρολούλουδο, ατσάκιστο, πέρασε
μεταξύ πατρίδας κι αβύσου από
τη μνήμη σου. 

Ενός άλλου το ξόδεμα έπαιρνε 
μορφή στο παρόν, είχες
σχεδόν 
ζήσει. 



ΣΙΒΗΡΙΚΟ

Προσευχές τόξα - εσύ 
δεν τους μιλούσες, ήσαν,
το σκέφτεσαι, οι δικοί σου.

Ο κύκνος κοράκι κρεμόταν
μπρος στο πρώιμο άστρο: 
με σπαραγμένα βλέφαρα
στεκόταν ένα πρόσωπο - κάτω απ' την ίδια 
σκιά. 

Μικρό, στην παγωνιά 
παρατημένο
κουδουνάκι
με το 
άσπρο σου χαλίκι στο στόμα: 

Κι εμένα 
μού στέκεται η χιλιόχρονα βαμμένη
πέτρα στο λαιμό, η καρδιά πέτρα,
κι εγώ
βάζω πράσινο του χαλκού
στα χείλη. 

Μέσ' από τα ερείπια, εδώ,
μέσ' από την ψάθινη θάλασσα σήμερα
περνάει, ο δικός μας
χάλκινος δρόμος. 
Εκεί είμαι ξαπλωμένος και σου μιλώ
μ' ένα γδαρμένο
δάχτυλο. 



Envoi

Κι όμως, 
όμως αφηνιάζει και το δέντρο.
Κι αυτό 
ορθώνεται εναντίον
της πανούκλας




Celan, P., Του κανενός το ρόδο, μτφ Χρήστος Γ. Λάζος, εκδ. Άγρα, 1995. 




Πέμπτη 10 Ιουλίου 2025

Μαχμούντ Νταρουίς - Κατάσταση Πολιορκίας [απόσπασμα]


Ελιά,  Αγκάθα Κωνσταντινίδου



Τον Ιανουάριο του 2002, απομονωμένος στη Ραμάλα, ο εθνικός ποιητής των Παλαιστινίων Μαχμούντ Νταρουίς σημειώνει μέρα με τη μέρα, σε σύντομα ποιήματα, τις εντυπώσεις του από έναν πόλεμο όλο και πιο άγριο, γράφοντας την "Κατάσταση Πολιορκίας" ένα εκτενές ποίημα που αποτελείται από εκατό περίπου θραύσματα, ως αντίδραση στην επίθεση του ισραηλινού στρατού κατοχής στα παλαιστινιακά εδάφη. 

Παρακάτω μερικά θραύσματα:  




Όταν τα αεροπλάνα χάνονται, πετούν

τα περιστέρια,

άσπρα άσπρα. Πλένουν του ουρανού τα μάγουλα

με ελεύθερα φτερά και ανακτούν τη λαμπρότητα,

την κυριότητα των αιθέρων και του παιχνιδιού.

Ψηλότερα και πιο ψηλά ακόμη, πετούν

τα περιστέρια, άσπρα άσπρα.

«Αχ να ‘τανε ο ουρανός αληθινός»

[μου λέει κάποιος που περνά ανάμεσα από δυο

οβίδες].

 

 ~ * ~ 


Τα κυπαρίσσια πίσω απ’ τους στρατιώτες,

μιναρέδες,

κρατούν τον ουρανό για να μην πέσει.

Πίσω απ’ το σιδερένιο φράχτη, στρατιώτες

κατουράνε

-κάτω από τον πυργίσκο ενός άρματος-

Κι η φθινοπωρινή ημέρα ολοκληρώνει τη χρυσή

της βόλτα

μέσα σ’ ένα δρόμο φαρδύ, όπως η εκκλησία

μετά την κυριακάτικη προσευχή…

 

 ~ * ~


Μόνοι, είμαστε μόνοι ως το μεδούλι

εκτός μονάχα από τις επισκέψεις ενός ουράνιου

τόξου.

 

 ~ * ~


Οι απώλειές μας:

Δύο με οχτώ μάρτυρες τη μέρα

Δέκα τραυματίες

Είκοσι σπίτια

Πενήντα ελιόδεντρα

Κι ας μην ξεχνάμε τη δομική ανισορροπία

Που θα χτυπήσει το ποίημα, το θεατρικό έργο

Και τον μισοτελειωμένο πίνακα.

 

~ * ~

 

Η μάνα είπε:

Δεν τον είδα να περπατά μέσα στο αίμα του,

δεν είδα την πορφύρα στα πόδια του.

Με την πλάτη στον τοίχο

κι ένα φλιτζάνι ζεστό χαμομήλι στο χέρι,

σκεφτόταν το μέλλον του…

 

 ~ * ~


Ο χώρος άρωμα

Καθώς μια γη θυμάμαι

Εισπνέω το αίμα αυτού του αρώματος

Και την απόδημη ψυχή μου νοσταλγώ.




Μ. Νταρουίς, Κατάσταση πολιορκίας, μτφ Αγγελικής Σιγούρο, εκδ. Μαΐστρος



Κυριακή 26 Φεβρουαρίου 2023

Mario de Andrade - Ο πολύτιμος χρόνος των ώριμων




Μέτρησα τα χρόνια μου και συνειδητοποίησα, ότι μου υπολείπεται λιγότερος χρόνος ζωής απ' ό,τι έχω ζήσει έως τώρα...

Αισθάνομαι όπως αυτό το παιδάκι που κέρδισε μια σακούλα καραμέλες: τις πρώτες τις καταβρόχθισε με λαιμαργία, αλλά όταν παρατήρησε ότι του απέμεναν λίγες, άρχισε να τις γεύεται με βαθιά απόλαυση.

Δεν έχω πια χρόνο για ατέρμονες συγκεντρώσεις όπου συζητούνται, καταστατικά, νόρμες, διαδικασίες και εσωτερικοί κανονισμοί, γνωρίζοντας ότι δε θα καταλήξει κανείς πουθενά.

Δεν έχω πια χρόνο για να ανέχομαι παράλογους ανθρώπους που παρά τη χρονολογική τους ηλικία, δεν έχουν μεγαλώσει.
Δεν έχω πια χρόνο για να λογομαχώ με μετριότητες.
Δε θέλω να βρίσκομαι σε συγκεντρώσεις όπου παρελαύνουν παραφουσκωμένοι εγωισμοί. Δεν ανέχομαι τους χειριστικούς και τους καιροσκόπους.
Με ενοχλεί η ζήλια και όσοι προσπαθούν να υποτιμήσουν τους ικανότερους για να οικειοποιηθούν τη θέση τους, το ταλέντο τους και τα επιτεύγματα τους.
Μισώ να είμαι μάρτυρας των ελαττωμάτων που γεννά η μάχη για ένα μεγαλοπρεπές αξίωμα.
Οι άνθρωποι δεν συζητούν πια για το περιεχόμενο… μετά βίας για την επικεφαλίδα.
Ο χρόνος μου είναι λίγος για να συζητώ για τους τίτλους, τις επικεφαλίδες. Θέλω την ουσία, η ψυχή μου βιάζεται… Μου μένουν λίγες καραμέλες στη σακούλα…
Θέλω να ζήσω δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση.
Που μπορούν να γελούν με τα λάθη τους.
Που δεν επαίρονται για τον θρίαμβό τους.
Που δε θεωρούν τον εαυτό τους εκλεκτό, πριν από την ώρα τους.
Που δεν αποφεύγουν τις ευθύνες τους.
Που υπερασπίζονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Και που το μόνο που επιθυμούν είναι να βαδίζουν μαζί με την αλήθεια και την ειλικρίνεια.
Το ουσιώδες είναι αυτό που αξίζει τον κόπο στη ζωή.
Θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν να αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων…
Άνθρωποι τους οποίους τα σκληρά χτυπήματα της ζωής τους δίδαξαν πως μεγαλώνει κανείς με απαλά αγγίγματα στην ψυχή.
Ναι, βιάζομαι, αλλά μόνο για να ζήσω με την ένταση που μόνο η ωριμότητα μπορεί να σου χαρίσει.
Σκοπεύω να μην πάει χαμένη καμιά από τις καραμέλες που μου απομένουν…
Είμαι σίγουρος ότι ορισμένες θα είναι πιο νόστιμες απʼ όσες έχω ήδη φάει.
Σκοπός μου είναι να φτάσω ως το τέλος ικανοποιημένος και σε ειρήνη με τη συνείδησή μου και τους αγαπημένους μου.
Εύχομαι και ο δικός σου να είναι ο ίδιος γιατί με κάποιον τρόπο θα φτάσεις κι εσύ…


Πέμπτη 1 Ιουλίου 2021

"Χωρίς παύση, χωρίς ανάπαυλα, χωρίς έλεος" (ποιήματα της Αλεχάντρα Πισαρνίκ)




Η Αλεχάντρα 36, η Αλφονσίνα 46 και οι δύο από το Μπουένος Άιρες. Θα 'λεγε κανείς ότι η Αργεντινή είναι συνένοχος με την ποίηση στον αφανισμό των ποιητριών της. Η ποίηση της Πισαρνίκ ήταν ακριβώς όπως την ήθελε η Αλεχάντρα: σιωπηρή, στην άκρη, έξω από τα ψυχιατρεία, στις λεωφόρους να σε κοιτάζει με μία αθέλητη καχυποψία. Και την ίδια στιγμή όλοι οι μεγαλο-ποιητές που δεν τόλμησε κανείς τους ν' αρπάξει την ποίηση από τα χέρια της Πισαρνίκ. Για να το πω αλλιώς: αν δεν είχε αυτό το τέλος που είχε η Πισαρνίκ, ελάχιστοι θα γνωρίζαμε τα γραπτά της. Πλέον, μέχρι και οι επιστολές στον ψυχαναλυτή της βγαίνουν στο σφυρί, το παραμικρό που μπορεί να είχε γράψει αποτελεί προϊόν περισσότερο κουτσομπολιού, παρά [ανά]γνωσης. 


~ * ~



ΤΑ ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΥΧΤΕΣ

 

Για να αναγνωρίσεις στη δίψα το έμβλημά μου

για να σημάνω το μοναδικό όνειρο

για να μην με θρέψω ποτέ ξανά στον έρωτα

 

έγινα όλη προσφορά

ένα καθαρό σφάλλειν*

από λύκαινα στο δάσος

στη νύχτα των κορμιών

 

για να πω τη λέξη αθώα

 

 

ΠΡΑΣΙΝΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ

 

παράξενη που υπήρξα

όταν γειτόνισσα μακρινών φώτων

θησαύριζα λέξεις πολύ καθάριες

για να φτιάξω νέες σιωπές.

 

 

ΔΑΧΤΥΛΙΔΙΑ ΑΠΟ ΣΤΑΧΤΗ

Στην Κριστίνα Κάμπο

Είναι οι φωνές μου τραγουδώντας

για να μην τραγουδήσουν εκείνοι,

οι φιμωμένοι στην γκρίζα αυγή,

οι ντυμένοι πουλί απελπισμένο στη βροχή.

 

Υπάρχει, στην αναμονή,

ένας ψίθυρος από πασχαλιά που σπάζεται.

Και υπάρχει, όταν έρχεται η μέρα,

ένα κομμάτιασμα του ήλιου σε μικρούς ήλιους

μαύρους.

Κι όταν είναι νύχτα, πάντα,

μια φυλή από λέξεις ακρωτηριασμένες

ψάχνει άσυλο στο λαρύγγι μου,

για να μην τραγουδήσουν εκείνοι,

οι κακότυχοι, οι αφέντες της σιωπής.

 

 

ΡΟΛΟΪ

 

Κυρία μικρότατη

διαμένουσα στην καρδιά ενός πουλιού

βγαίνει στην αυγή για να προφέρει μια συλλαβή

ΟΧΙ



ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΛΟΓΙΑ

 

Στον Αντόνιο Πόρτσια

 

ακόμη δεν είναι τώρα

τώρα είναι ποτέ

 

ακόμη δεν είναι τώρα

τώρα και πάντα

είναι ποτέ

 

 

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΑΥΤΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΤΟΙΧΟΥ

 

πως είναι κρύος πράσινος και επίσης κινείται

καλεί, αγκομαχά, κράζει είναι άλλως πάγος

κλωστές πάλλονται τρέμουν

κλωστές

είναι πράσινος πεθαίνω

είναι τοίχος, σκέτος τοίχος, είναι μουγκός κοίτα

πεθαίνει

 

 

 

Πισαρνίκ, Α., 2014. Τα Έργα και οι Νύχτες, μτφ Βασίλης Λαλιώτης, εκδ. Bibliotheque



* Ο στίχος είναι κακομεταφρασμένος. Με βάση το πρωτότυπο ο στίχος αποτυπώνεται ως εξής: Μία καθαρή περιπλάνηση



Σάββατο 22 Μαΐου 2021

Wisława Szymborska - Ειλικρίνια

 






Να ‘μαστε λοιπόν, γυμνές ερωμένες,

όμορφες στα μάτια μας – κι αυτό φτάνει –

τα φύλλα των βλεφάρων μας τα μόνα μας σκεπάσματα,

ξαπλώνουμε καταμεσής της μαύρης νύχτας.

 

Όμως ξέρουν για μας, ξέρουν,

οι τέσσερις γωνιές, και η σόμπα δίπλα μας.

Επιδέξιες σκιές κι αυτές επίσης ξέρουν,

Το τραπέζι ξέρει, μα μένει σιωπηλό.

 

Τα φλιτζάνια μας ξέρουν μέχρι πάνω

γιατί κρυώνει το τσάι.

Κι ο γέρο-Σουίφτ μπορεί με σιγουριά να πει

ότι το βιβλίο του έχε μπει στην άκρη.

 

Ακόμη και τα πουλιά έχουν γνώση:

τα είδα να γράφουν στον ουρανό

θρασύτατα και φανερά

το ίδιο αυτό όνομα με το οποίο σε φωνάζω.

 

Τα δέντρα; Μπορείς να μου εξηγήσεις

το ακαταπόνητο ψιθύρισμά τους;

Και ο αγέρας μπορεί να ξέρει, μου λες,

το πώς, είναι μυστήριο.

 

Μια νυχτοπεταλούδα μάς ξάφνιασε μεσ’ από τις γρίλιες,

τα φτερά της χνούδια πούπουλα.

Η σιωπηλή της πορεία – κοίτα πώς φτερουγίζει

σ’ ένα επίμονο πηγαινέλα.

 

Ίσως βλέπει εκεί που τα μάτια μας αποτυγχάνουν

με ενός εντόμου την έμφυτη οξυδέρκεια.

Ποτέ δεν διαισθάνθηκα, ούτε εσύ μπορούσες να πεις

πως οι καρδιές μας φωτοβολούσαν στο σκοτάδι.



Από τη συλλογή "Άνθρωποι πάνω στη Γέφυρα", 1986

Μετάφραση: Ευαγγελία Καριοφυλλίδου



Τετάρτη 2 Δεκεμβρίου 2020

Αλβάρο ντε Κάμπος - Θέλω μόνο την ελευθερία!


 


Ὄχι! Θέλω μόνο τήν ἐλευθερία!

Ἀγάπη, δόξα, χρῆμα εἶναι φυλακές.

Ὡραῖα σαλόνια; Ταπετσαρισμένες πολυθρόνες; Μαλακά χαλιά;

Ἄ, ἀφῆστε μέ νά βγῶ νά πάω νά μέ βρῶ.

Θέλω ν’ ἀναπνεύσω τόν ἀέρα μόνος,

δέν ἔχω σφυγμό ὅταν εἶμαι μέ κόσμο,

δέν συναναστρέφομαι μέ κανονισμούς

δέν εἶμαι παρά μονάχα ἐγώ, δέν γεννήθηκα παρά αὐτός πού εἶμαι, εἶμαι γεμάτος ἀπό μένα.

Ποῦ θέλω νά κοιμηθῶ; Στόν κῆπο…

Πουθενά τοῖχος –ἡ ἀπόλυτη σύμπνοια–

ἐγώ καί τό σύμπαν,

καί τί ἡσυχία, τί γαλήνη νά μή βλέπεις πρίν κοιμηθεῖς τό φάντασμα τῆς ντουλάπας

ἀλλά τό μέγα φέγγος, μαῦρο καί δροσερό, ὅλων τῶν ἄστρων μαζί,

τή μεγάλη ἀπέραντη ἄβυσσο ἐπάνω

νά στέλνει αὖρες καί εὐσπλαχνίες ἀπό ψηλά στό πρόσωπό μου, κρανίο πού τό σκεπάζει ἡ σάρκα,

ὅπου μόνο τά μάτια –ἄλλος οὐρανός– ἀποκαλύπτουν τό μεγάλο μυστηριῶδες ὄν.

Δέν θέλω! Δῶστε μου τήν ἐλευθερία!

Θέλω νά εἶμαι ὁ ἑαυτός μου.

Μή μέ εὐνουχίζετε μέ ἰδανικά!

Μή μου φορᾶτε τό ζουρλομανδύα τῶν τρόπων!

Μή μέ κάνετε ὑποδειγματικό καί κατανοητό!

Μή μέ σκοτώνετε ἐν ζωῆ!

Θέλω νά ξέρω νά πετάω αὐτή τήν μπάλα ψηλά στό φεγγάρι

καί νά τήν ἀκούσω νά πέφτει στό διπλανό κῆπο!

Θέλω νά ξαπλώσω στό γρασίδι, καί νά σκέφτομαι «αὔριο θά πάω νά τήν πιάσω»…

Αὔριο θά πάω νά τήν πιάσω στό διπλανό κῆπο…

Αὔριο θά πάω νά τήν πιάσω στό διπλανό κῆπο…

Αὔριο θά πάω νά τήν πιάσω στό διπλανό…

νά τήν πιάσω στό διπλανό

στό διπλανό

κῆπο…



Φ. Πεσσόα, 2014. Τα Ποιήματα του Αλβάρο ντε Κάμπος, μτφ Μαρία Παπαδήμα, εκδ.: Gutenberg 



Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2020

Μάσα Καλέκο - Κρίσιμες Ερωτήσεις



Υπάρχει ακόμη η φωτογραφία μου στο τραπέζι σου;

Ξαναδιαβάζεις πότε πότε τα γράμματά μου;

Το μικρό χωριάτικο σπίτι με την κυρτή

ξύλινη στέγη είναι πάντοτε γραφικό όπως τότε;

Χτυπάει ακόμη το κουδούνι του σπιτιού τόσο τσιριχτά

και σταματάει μετά πάντοτε τρομαγμένο;...

Γαυγίζει πάντοτε ο Ντάκελ Γιούλιους τόσο βραχνά;

Τ’ απογεύματα είναι όπως τότε τόσο σιωπηλά;

Εξακολουθείς να μην έχεις τηλέφωνο;

Έχεις πάντοτε στο μπαλκόνι εκείνη την αιώρα;

Ακούς ακόμη δίσκους με Σούμπερτ

στο παλιό γραμμόφωνο;

Υπάρχουν πάντοτε κύβοι ζάχαρης για το τσάϊ;

Η Ιωάννα λέει πάντοτε

«Απαγορεύεται να πατάτε

στο γρασίδι του κήπου»;

Η θαλάσσια αύρα φυσά το πρωί πάντοτε τόσο δροσερή;

Χαμογελά την νύχτα η Σελήνη τόσο αμήχανη;

Ψάχνεις ποτέ να με βρεις στον δρόμο;

... Είναι ακόμη η φωτογραφία μου στο τραπέζι σου;

Είναι ακόμη η φωτογραφία μου...; Μα αφού εγώ η ίδια την έσκισα!

Και μην πιστέψεις ότι μου λείπει η δικιά σου.

Απλά είναι φορές που θέλει κάποιος να μάθει ένα σωρό πράγματα,

όταν είναι μόνος, ολομόναχος...


(μετάφραση: Γιάννης Φαρμακίδης)



Η Mascha Kaléko (το βαφτιστικό της όνομα ήταν Golda Malka Aufen, 1907 - 1975) γεννήθηκε στην Πολωνία, αλλά μεγάλωσε στην Γερμανία. Άρχισε να γράφει ποιήματα στη γερμανική γλώσσα, πρώτη παρουσία το 1929 - το 1933 οι Ναζί λογοκρίνουν τα ποιήματά της. Λίγο πριν την έναρξη του Β' ΠΠ, μεταναστεύει στην Νέα Υόρκη, επιστρέφει το 1956 (αλλού γράφει το 1960) στο Βερολίνο για να παραλάβει το βραβείο Fontane, το οποίο τελικά αρνείται επειδή θα της το έδινε ένας πρώην αξιωματούχος των Ναζί. Βιοποριζόταν ως γραμματέας και αυτή η θέαση πίσω από το γραφείο της μετριότητας και των περιορισμένων δυνατοτήτων της έδωσε το κύριο υλικό στην ποίηση της. Άλλοι διαβάζουν ανθρώπους καρικατούρες πρόωρα γερασμένοι σε μία παρακμιακή Δημοκρατία της Βαϊμάρης κι άλλοι διαβάζουν την ίδια τους τη ζωή - μία ζωή που περνάει, αδιαφορώντας πρακτικά για την υψηλή τέχνη. Χάρη σε φετινό doodle της Google και κυρίως χάρη στο μαγνητικό ασπρόμαυρο βλέμμα της πιο γνωστής της φωτογραφίας, πολλοί μαθαίνουν την ύπαρξη της. Ένα πανέξυπνο doodle γεμάτο φυτά, που ήταν και η κεντρική ποιητική εικόνα του ποιήματος  «Λίγη δόξα» («Das Bißchen Ruhm») - η φήμη, λέει η ποιήτρια, όπως και τα φυτά χρειάζονται καθημερινή φροντίδα. Μην ψάξετε βιβλίο της μεταφρασμένο στα ελληνικά. Δεν θα βρείτε, όπως και πολλών ακόμη γερμανόφωνων ποιητριών. 



Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2020

Τα Οφέλη του να είσαι γυναίκα καλλιτέχνης



 


ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΟΥ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΓΥΝΑΙΚΑ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ : 



Δουλεύεις χωρίς το στρες της επιτυχίας

Δεν χρειάζεται να παρευρίσκεσαι στις εκθέσεις των ανδρών

Μπορείς να ξεφύγεις από τον κόσμο της τέχνης ανά πάσα στιγμή δουλεύοντας τρεις και τέσσερις δουλειές

Γνωρίζεις ότι η καριέρα σου μπορεί να αναγνωριστεί στα ογδόντα σου

Καθησυχάζεσαι γιατί όποιο είδος τέχνης κι αν δημιουργήσεις θα χαρακτηριστεί ως γυναικείο

Δεν μένεις ποτέ κολλημένη σε σταθερό πόστο διδασκαλίας

Βλέπεις τις ιδέες σου να γίνονται ιδέες στα έργα των άλλων

Έχεις την ευκαιρία να διαλέξεις ανάμεσα σε καριέρα και μητρότητα

Δεν χρειάζεται να στραβοκαπνίζεις τεράστια πούρα ούτε να ζωγραφίζεις φορώντας μπερέδες 

Έχεις περισσότερο χρόνο να δουλεύεις άπαξ και σε παρατήσει ο σύντροφός σου για κάποια νεότερη

Το όνομά σου βρίσκεται πάντα σε αναθεωρημένες εκδόσεις ιστορίας της τέχνης

Δεν χρειάζεται να υποστείς τη μεγάλη αμηχανία να σε αποκαλέσουν διάνοια

Μπαίνει η φωτογραφία σου σε όλα τα περιοδικά τέχνης φορώντας το κοστούμι του γορίλα. 



GUERILLA GIRLS 



Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2020

Idea Vilariño - Ποιήματα





Η Ιδέα Βιλαρίνιο (1920 - 2009) υπήρξε σημαντική ποιήτρια και λογοτέχνις της Ουρουγουάης. Μετέφρασε και παρουσίασε το μεγαλύτερο μέρος των έργων του Σαίξπηρ στην ουρουγουανή κοινωνία. Μέλος της Γενιάς του 45, μέλος μίας μεσοαστικής καλλιεργημένης οικογένειας, μέλος μίας κοινωνίας ποδοσφαιρόφιλης, ουδέτερης, εκπαιδευμένης [και φιλελληνικής] - θα ήταν επιφανειακό να πούμε ότι η Ι. Βιλαρίνιο δεν αισθάνθηκε μέλος κανενός υγιούς οργανισμού. Είναι όμως γεγονός, ότι σε συνεντεύξεις της, πάντοτε ξεκινούσε να μιλάει για τα ποιήματά της χαμογελαστή και με την ώρα αντικαθιστούσε το χαμόγελο με ˈθli.psi και kai.ˈmɔ. 

Από τα Nocturnos της κυρίως τα παρακάτω ποιήματα. Για μία καλύτερη εικόνα της ποιήτριας, αναζητήστε το βιβλίο Το Άνθος της Στάχτης, στην πολύ καλή μετάφραση και παρουσίαση της Έλενας Σταγκουράκη, εκδόσεις Gutenberg. 


~ * ~


Γ’


Η θάλασσα πηγάδι είναι, σκότος

τα αστέρια απλά πηλός που λαμπυρίζει,

η αγάπη όνειρο και τρέλας κρότος·

η νύχτα κίτρινη μεμιάς γυρίζει.

 

Τα αστέρια απλά πηλός που λαμπυρίζει,

η θάλασσα πικρού νερού πηγάδι,

η νύχτα κίτρινη μεμιάς γυρίζει,

η νύχτα με του ψύχους το ψεγάδι.

 

Η θάλασσα πικρού νερού πηγάδι,

παρά τις στιχουργίες των ανθρώπων·

η θάλασσα πηγάδι είναι σκότος.

 

Η νύχτα με του ψύχους το ψεγάδι.

Παρά τις στιχουργίες των ανθρώπων,

η αγάπη όνειρο και τρέλας κρότος.

(Πρώιμα Ποιήματα, 1942)



ΩΣ ΠΟΤΕ

 

Ως πότε νεύματα και

νοήματα και λέξεις

η γνωστή κωμωδία

το άθλιο καρναβάλι

η θλιβερή περιπέτεια

μιας ύπαρξης εγκάρδιας

ανάμεσα σε τόσα

είδη άψυχα και κρύα

που στην κατάστασή τους

θα φτάσουμε μια μέρα.

(Νυχτερινά)

 


ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟΣ

 

Σαν και το σκύλο μόνος

σαν τον τυφλό και τον τρελό

με ανεμούριο ίδιος, που στον ιστό γυρίζει

μόνος μόνος μόνος

σαν το νεκρό σκυλί ή

σαν άγιο μοναχό ή

σαν και το μενεξέ ή

σαν το γραφείο τη νύχτα

άδειο και κλειστό

απομονωμένο

κανείς δεν θα πάει

πια κανείς δεν θα ‘ρθει

του θανάτου του τον τρόπο κανείς δεν θα σκεφτεί

κανείς δεν θα φωνάξει

κανείς δεν θ’ ακούσει τις φωνές για βοήθεια

κανείς κανείς κανείς

δεν νοιάζεται κανείς.

Σαν το γραφείο τη νύχτα, τον άγιο ή το κοντάρι

απ’ όλα ξεκομμένος

μόνος σαν τον νεκρό μες στη διπλή του κάσα

να χτυπάει το καπάκι και να κραυγάζει

και στο σπίτι

οι συγγενείς να πίνουν αγχολυτικά και τίλιο

και επιτέλους να ξαπλώνουν

ενώ ο θάνατος κλείνει το στόμα του άλλου

που σιωπά και πεθαίνει σε πηχτό σκοτάδι

μόνος σαν νεκρός ή σαν σκύλος

με ανεμούριο ίδιος, που στον ιστό γυρίζει

μόνο μόνο μόνο


(Νυχτερινά, 12 Ιανουαρίου 1951)

 


ΑΠΑΡΙΘΜΩΝΤΑΣ

 

Ασθένεια και κρύο

και στενοχώρια τόση

και μέρες μέρες μέρες

ασθένεια και θλίψη

και κόπωση και αρρώστια.

Αέρας παγωμένος

και βάσανα και κρύο

κανείς ουτ’ ένα γράμμα

μιζέρια ελεημοσύνη

λογαριασμοί αποδείξεις.

Ο άνεμος στον τρίτο

χαράματα απαίσια

και νύχτες πιο χαμένες

καημοί

και μέρες μέρες μέρες

μιζέρια αέρας κρύο

ασθένεια και θλίψη.

 

(Νυχτερινά, 1953)

 

 

ΣΑΝ ΠΑΡΩ ΚΑΘΡΕΦΤΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΠΑΝΙΟ…

 

Σαν πάρω καθρέφτη για το μπάνιο

στο πρόσωπο θα με κοιτάξω

θα κοιταχτώ

αφού ποιος άλλος τρόπος πες μου

ποιος τρόπος άλλος να μάθω ποια είμαι.

Κάθε φορά που το κεφάλι θα σηκώνω

απ’ τον κυκεώνα βιβλίων και χαρτιών

φέρνοντας το κενό και κορεσμένο

αφήνοντας το εκεί ν’ αναπαυτεί για μια στιγμή

στα μάτια θα το κοιτάζω με κάτι

σαν ανησυχία και περιέργεια και φόβο

ή μονάχα με κούραση με δυσθυμία

με την αντίστοιχη φιλία την παλιά

με προσήλωση, με σοβαρότητα θα με κοιτάζω

σαν εκείνη την παράξενη φορά – στα έντεκά μου –

και κοίτα, θα μου λέω, να ‘σαι

σίγουρα

θα σκέφτομαι δε μ’ αρέσει ή θα σκέφτομαι

ότι το πρόσωπο αυτό το μόνο δυνατό υπήρξε

και θα μου λέω, αυτή είμαι εγώ, αυτή είναι η ιδέα

και θα της χαμογελώ

δίνοντάς μου κουράγιο.

 

(Νυχτερινά, 7 Φεβρουαρίου 1965)

 

 


 

Τετάρτη 20 Μαΐου 2020

Maria Teresa Horta ποια λέξη θα σας περιέγραφε καλύτερα;




Απόσπασμα συνέντευξης της Πορτογαλίδας συγγραφέως Maria Teresa Horta στο καλλιτεχνικό περιοδικό Guernica. 

[...]


- Ποια λέξη θα σας περιέγραφε καλύτερα;

M.T.: Ανυποταξία. 

- Γιατί αυτή η λέξη;

Μ.Τ.: Αφενός γιατί γεννήθηκα ανυπότακτη και αφετέρου επειδή στάθηκα από παλιά σύμβολο αλλαγής στην Πορτογαλία, ιδίως στο γυναικείο ζήτημα. Μέχρι τις 25 Απριλίου του 1974, οι γυναίκες δεν είχαν φωνή στην Πορτογαλία. Καμία. Οι γυναίκες δεν είχαν δικαιώματα, ούτε καν το δικαίωμα να έχουν λόγο για το πώς να μεγαλώνουν τα παιδιά τους. Ανέκαθεν επαναστατούσα γι’ αυτό τόσο μέσα από την ποίηση μου, όσο και μέσα από την καθημερινότητά μου. Και ήταν αρκετά δύσκολο. Χρειάζεται πολύς χρόνος για να αλλάξεις τη στάση των ανθρώπων. Μπορεί οι νόμοι να άλλαξαν μετά τις 25 του Απρίλη, αλλά η στάση των Πορτογάλων παρέμεινε η ίδια. Σ’ αυτό έβαζε και το χεράκι της η Καθολική Εκκλησία. Η Καθολική Εκκλησία έχει τέτοιες αρχές που θεωρεί τις γυναίκες δευτερεύουσες. Βέβαια, όταν οι γυναίκες ανακάλυψαν ότι έχουν φωνή δική τους, κανείς δεν μπόρεσε να τις κάνει να σωπάσουν και αυτό μας έχει σώσει σε αυτή τη χώρα. Όπως και να ‘χει, είναι ακόμα πολύ δύσκολο. Η ποίησή μου παραμένει αρκετά απείθαρχη, με την έννοια ότι γράφω για το σώμα.

[...]




Η Maria Teresa Horta (γενν. 20 Μαΐου 1937) είναι συγγραφέας, ποιήτρια, ακτιβίστρια θεωρητικός από την Λισσαβόνα της Πορτογαλίας. Μετά τη δικτατορία του Σαλαζάρ και στον καιρό της Δεύτερης Δημοκρατίας, η Horta μαζί με τις συγγραφείς Maria Isabel Barreno και Maria Velho da Costa συμφώνησαν να συναντιούνται κάθε βδομάδα για να συζητάνε και να ανταλλάσσουν σημειώσεις, ποιήματα, ιστορίες και επιστολές, δημιουργώντας την ομάδα που έγινε γνωστή "Οι τρεις Μαρίες". Κοινός παρανομαστής των συναντήσεων τους, αρχικά, ήταν "Τα Γράμματα μιας Πορτογαλίδας Καλόγριας" - πέντε επιστολές εξαιρετικής ποιητικής, γραμμένες τον 17ο αι. από μία νεαρή καλόγρια, την Mariana Alcoforado που είχε μία παράνομη σχέση με έναν Γάλλο αξιωματικό. Από τις συναντήσεις τους εκδόθηκε το βιβλίο "Τα Νέα Πορτογαλικά Γράμματα" που απαγορεύεται στην Πορτογαλία και οι τρεις Μαρίες συλλαμβάνονται για κατάχρηση ελευθερίας του Τύπου, για προσβολή της δημόσιας αιδούς και φτιάχνουν νομοθεσία που να εξασφαλίζει την δίωξη τους. Στις 25 Απριλίου του 1974, όταν το φασιστικό καθεστώς ανατρέπεται μετά από πενήντα χρόνια, το Δικαστήριο ζητά δημόσια συγγνώμη από τις τρεις Μαρίες και αναγνωρίζει τα Νέα Πορτογαλικά Γράμματα ως ένα λογοτεχνικό βιβλίο που μιλάει για την απελευθέρωση των γυναικών, την ερωτική τέχνη και την επανάσταση.
Η Maria Teresa Horta έχει γράψει 21 βιβλία ποίησης (1960 - 2013), κανένα από τα οποία δεν έχει μεταφραστεί στα αγγλικά. 



Ολόκληρη η συνέντευξη: https://www.guernicamag.com/the-third-maria/

Τρίτη 14 Ιανουαρίου 2020

Paul Celan : Τυβίγγη, Γενάρης





ΤΥΒΙΓΓΗ, ΓΕΝΑΡΗΣ


Μάτια σ’ ένα χείμαρρο
από λέξεις τυφλωμένα.
Δική τους – «αίνιγμα
είναι ό,τι καθαρό
αναβλύζει» - δική τους
η ανάμνηση
πύργων του Χαίλντερλιν να κολυμπούν, πιασμένοι
στη δίνη των γλάρων.

Επισκέψεις πνιγμένων μαραγκών
σ’ αυτές τις
λέξεις που βουλιάζουν:

Αν ερχόταν,
ερχόταν ένας άνθρωπος,
ερχόταν ένας άνθρωπος στον κόσμο, σήμερα, με
τα γένια από φως των
Πατέρων: αυτός θα ‘πρεπε,
αν μιλούσε για τούτο
τον καιρό,
θα ‘πρεπε
μόνον να τραυλίζει και να τραυλίζει,
όλο-, όλο-
έναένα

(«Pallaksch. Pallaksch.»)


Celan, P., Του Κανενός το Ρόδο, μτφ. Χρήστος Γ. Λάζος, εκδ. Άγρα, 1995


Σάββατο 12 Μαΐου 2018

Nicola Crocetti - Για την ποίηση [κ.ά.]



«Πληκτρολογείστε τη λέξη “ποίηση” σε μια μηχανή ηλεκτρονικής αναζήτησης: Ως Poesia θα σας δώσει περί τα 100 με 110 εκατομμύρια “παραπομπές”. Ως “Poetry” περισσότερα από 270 εκατομμύρια αναφορές. Ως Ποίηση, στα ελληνικά , περί τα τέσσερα εκατομμύρια αναφορές . Η δύναμη των …γλωσσών και η αναγκαιότητα της μετάφρασης»

Ήταν η απάντηση του Ελληνο-ιταλού μεταφραστή , του ελληνιστή Νικόλα Κροτσέτι στην ερώτηση γιατί δεν “πουλάει” σήμερα διεθνώς η ποίηση.

«Στην Ιταλία λ.χ υπάρχουν περί τα …6,5 εκατομμύρια ποιητές (το 10% του πληθυσμού – σύμφωνα με μετρήσεις) . Η ποίηση είναι σαν τα σπυράκια της εφηβείας. Σ όλους μας εμφανίζονται. Σε ορισμένους τα σπυράκια μένουν και καταστρέφουν ο πρόσωπό τους. Αυτοί είναι οι ποιητές…»

Μελετητής της νεότερης ελληνικής ποίησης, μεταφραστής, δημοσιογράφος και εκδότης , ο Κροτσέτι έχει συμβάλει ιδιαίτερα στη διάδοση της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας στη δεύτερη πατρίδα του (γεννήθηκε στην Πάτρα από Ιταλό πατέρα και Ελληνίδα μητέρα) -την Ιταλία.

[...]

Ο Κροτσέτι εκδίδει ελληνική ποίηση και πεζογραφία στην Ιταλία τα τελευταία σαράντα χρόνια. Το 1981 ίδρυσε τις εκδόσεις Crocetti Editore και από το 1988 εκδίδει το μηνιαίο περιοδικό ελληνικής ποίησης «Ρoesia».

[...]

«Γιατί να …”πουλήσει” η ποίηση;. Δεν υπάρχει δίκτυο προώθησης της. Στις εφημερίδες -όσες απέμειναν- δεν υπάρχουν πλέον στήλες παρουσίασης-κριτικής ποιητικών κειμένων παρά μόνο κάποια…διαφημιστικά εκδοτικών οίκων. Στην τηλεόραση σχεδόν καμία εκπομπή για την ποίηση. Κι ότι δεν περνάει στην τηλεόραση , δεν υπάρχει… Στην Ιταλία, υπήρχε προ 25ετίας μια εκπομπή για την ποίηση -με διαγωνιστικό μάλιστα χαρακτήρα των στίχων που διαβάζονταν από τους δημιουργούς τους και οι θεατές καλούνταν να …ψηφίσουν. Τελικά καλύτερος ποιητής αναδείχτηκε ένας ..μάλλον καλός γιατρός- και ποιητής , τον οποίο και ψήφισαν πολλοί θεραπευόμενοι ως …αντίδωρο στη θεραπεία τους»…

Στην άκρως ενδιαφέρουσα πρωινή εκδήλωση της 15ης ΔΕΒ-Θ , προς τιμήν του ο Νικόλα Κροτσέτι , συνεπικουρούμενος από τον ποιητή Αντώνη Φωστιέρη , μίλησε για τις αναπότρεπτες “θυσίες” των λέξεων στη μετάφραση -ειδικά της ποίησης- για τα 8.000 αθησαύριστα λήμματα στην “Οδύσσεια” του Καζαντζάκη που μεταφράζει με τη βοήθεια των αγγλικών (της αγγλικής μετάφρασης του Κίμωνα Φράιερ) για τη δυ-συλλαβική αγγλική και την πολυ-συλλαβική ελληνική γλώσσα, για τα μεταφρασμένα ποιήματα που είναι (?) σε πολλές περιπτώσεις καινούργια ποιήματα του μεταφραστή που γράφονται με αφορμή το πρωτότυπο του πρώτου (του μεταφραζόμενου ποιήματος) , για τις 11 έδρες νεοελληνικών σπουδών στην Ιταλία που όμως…καμία δεν έχει μεταφραστικό έργο… , για τις έδρες νεοελληνικών σπουδών που έχουν δημιουργηθεί…για πολιτικούς και μόνο λόγους και “οφειλές” και τους κατόχους τους οι οποίοι …αντί να μεταφράζουν “καλοπερνούν” στα συμπόσια μιλώντας για την…επίδραση του “τάδε” στην ποίηση του 16ου αιώνα…”. Μίλησε ακόμα και για τον Πλούταρχο και την αναφορά του στο στρατηγό Φωκίωνα και την περίφημη διαχρονικής ισχύος ρήση του (“στρατηγούς πολλούς ορώ -στρατιώτες ουκ έχομεν..”) .

Ο Νικόλα Κροτσέτι γεννήθηκε το 1940 στην Πάτρα, όπου και έζησε την παιδική του ηλικία. Το 1945 η οικογένειά του μετακόμισε στην Φλωρεντία, όπου έκανε τις σπουδές του. Έζησε στο Μιλάνο για πολλά χρόνια. Μετέφρασε από τα ελληνικά στα ιταλικά περισσότερες από 60 ποιητικές συλλογές σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. Ανάμεσα τους Καβάφη, Ελύτη, Ρίτσο, Σεφέρη, Φωστιέρη. Εργάστηκε σε κάποιους από τους πιο σημαντικούς ιταλικούς εκδοτικούς οίκους. Πριν από 25 χρόνια δημιούργησε τον δικό του εκδοτικό οίκο (Εκδόσεις Κροτσέτι), ο οποίος είναι τώρα ένας από τους πιο αναγνωρισμένους στην Ιταλία και ειδικεύονται στην σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία. Από το 1988 εκδίδει το μηνιαίο περιοδικό «Poesia», του οποίου η κυκλοφορία φτάνει τα 20.000 αντίτυπα. Είναι το πιο πετυχημένο περιοδικό ποίησης στην Ιταλία και σ’ όλη την Ευρώπη και δημοσιεύει μεγάλο αριθμό σύγχρονων Ελλήνων ποιητών. 


«Η Ευρώπη δεν διαθέτει μια κοινή γλώσσα και άρα δεν μπορεί να έχει και μια πραγματικά κοινή κουλτούρα. Ωστόσο μια βαθύτερη γνώση και μελέτη όλων των πολιτισμών της ηπείρου μας θα βοηθούσε σημαντικά στην αλληλοκατανόηση όλων των λαών της Ευρώπης -ειδικά στη σημερινή δύσκολη συγκυρία» σχολίαζε σήμερα υπογραμμίζοντας την ανάγκη βοήθειας από την ελληνική πολιτεία των προσπαθειών για προώθηση του ελληνικού πολιτισμού στο εξωτερικό: «Η Ελλάδα είναι ο χειρότερος εχθρός της ελληνικής κουλτούρας» είπε χαρακτηριστικά.



* Η υπογράμμιση δική μου. 

Πηγή


Σάββατο 10 Μαρτίου 2018

Antonio Ramos Rosa - Μη Μεταφράζεις...




















Μη μεταφράζεις
Τη λέξη που δεν ακούγεται
Μην ψάξεις 
Να χωρίσεις
Εκείνο που είναι στο μέσον 
Όπως ο κουφός ήχος 
Μιας φλέβας.
Μην αυξάνεις 
Την αγνή υπερβολή της σιωπής
Πιο πολύ από το χνώτο
Της λάμπας σου.

[μτφ: Γιάννης Σουλιώτης, Ανθολογία Πορτογαλικής Ποίησης, εκδ. Ροές]