Δεν αποτελεί καθόλου σύμπτωση το γεγονός ότι οι ενήλικοι που 

αυτοκτονούν με όπλα σχεδόν πάντα σημαδεύουν στο κεφάλι. 

Πυροβολούν τον φριχτό αφέντη.

~ D. F. Wallace ~

Οι ποιητές "φεύγουν" δυστυχώς νωρίς

Ψάχνοντας στοιχεία για την ποίηση του Αμερικανού ποιητή Φραντς Ράιτ, έπεσα πάνω στο συγκεκριμένο παλιό άρθρο της Καθημερινής, που μου φάνηκε πέρα από γουστόζικο (με τη μακάβρια έννοια, ναι) και ενδιαφέρον.

***

Τι συμβαίνει με τους ποιητές; Ακόμη και στο πάνθεον των διαταραγμένων καλλιτεχνών, οι ποιητές τείνουν να επικρατήσουν ως οι «βασιλιάδες» της απόγνωσης και του κακού τέλους. H Σύλβια Πλαθ άνοιξε το γκάζι και σφήνωσε το κεφάλι της στον φούρνο όταν ήταν 30 χρονών. O Χαρτ Κρέιν έπεσε από το κατάστρωμα ενός πλοίου στα 32 του. O Τζον Κιτς υπέκυψε στη φυματίωση στα 25 του. Και σαν να μην έφθαναν αυτά, σήμερα μια από τις μεγαλύτερες μελέτες του είδους της καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι ποιητές έχουν την τάση να πεθαίνουν νεώτεροι σε σύγκριση με άλλους τύπους συγγραφέων. H μελέτη, επί 1.987 νεκρών συγγραφέων, έγινε από τον ψυχολόγο Τζέιμς Κάουφμαν, διευθυντή ινστιτούτου ερευνών της Καλιφόρνια. O κ. Κάουφμαν συνέκρινε τον μέσο όρο ηλικίας θανάτου επιφανών ανδρών και γυναικών του κλάδου -ερευνώντας τις ιστορίες ποιητών, διηγηματογράφων, θεατρικών συγγραφέων και συγγραφέων βιβλίων γνώσης της Αμερικής, του Καναδά, του Μεξικού, της Κίνας, της Τουρκίας και της ανατολικής Ευρώπης.

Ο μέσος όρος ζωής τους

Αποδείχθηκε ότι οι ποιητές έζησαν κατά μέσο όρο 62,2 χρόνια, ενώ οι συγγραφείς βιβλίων γνώσης έζησαν το μεγαλύτερο διάστημα, 67,9 χρόνια. Οι θεατρικοί συγγραφείς έζησαν κατά μέσο όρο 63,4 χρόνια και οι διηγηματογράφοι 66 χρόνια. «H εικόνα του συγγραφέα ως μιας καταδικασμένης και συχνά τραγικής μορφής, προορισμένης για λίγα χρόνια ζωής, μπορεί να υποστηριχθεί από την έρευνα», γράφει στη μελέτη του ο Τζέιμς Κάουφμαν. Με τίτλο «Το Κόστος της Ονειροπόλησης: Οι ποιητές πεθαίνουν νέοι», η έρευνα δημοσιεύτηκε τον Νοέμβριο του 2003. O κ. Κάουφμαν συγκέντρωσε τις πληροφορίες του από βιογραφίες και λογοτεχνικές εγκυκλοπαίδειες, κάνοντας αναδρομή στο παρελθόν έως και 390 χρόνων για τους Ανατολικοευρωπαίους συγγραφείς. Σε ό,τι αφορά τους Αμερικανούς, οι περισσότεροι ανήκαν στον 19ο και το 20ό αιώνα. O ερευνητής επιθυμούσε, όπως δήλωσε ο ίδιος, να ανακαλύψει τι είναι αυτό που κάνει τους ποιητές να διαφέρουν από τους άλλους συγγραφείς. H μεγαλύτερη οικονομική πίεση; Το μεγαλύτερο άγχος; H μικρότερη κοινωνική αποδοχή; Διερωτάται επίσης εάν αυτές οι διαφορές είναι ανεξάρτητες ιδεολογίας και πολιτισμού.

Μεγαλύτερη κατάθλιψη

«Οσο περισσότερο στοχάζεσαι, τόσο μεγαλύτερη κατάθλιψη υφίστασαι. Και οι ποιητές στοχάζονται. Οι ποιητές μαραίνονται νέοι. Γράφουν μόνοι», περιέγραψε ο κ. Κάουφμαν σε πρόσφατη συνέντευξή του. Επικαλούμενος τα στοιχεία της έρευνάς του για τη δημιουργικότητα και τα ποσοστά θανάτων, ο Τζέιμς Κάουφμαν θεωρεί ότι η τάση των ποιητών προς την καταστροφή οφείλεται ίσως στη φύση του αντικειμένου τους. «Οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι η διαρκής ενασχόληση με τα συναισθήματα συνδέεται με την πνευματική αστάθεια», εξηγεί. Σε σύγκριση με τη μυθοπλασία και τα βιβλία γνώσης, η ποίηση γίνεται συχνά πολύ πιο ενδοσκοπική και εκφραστική.

Ηδη, μεγάλη μερίδα ερευνητών ασχολείται με τα ποσοστά θανάτων σε διάφορα επαγγέλματα, καθώς και τις σχέσεις μεταξύ της δημιουργικότητας και της πνευματικής αστάθειας. Κορυφαία προσωπικότητα στον τομέα είναι ο Αρνολντ Λούντβιχ, συνταξιούχος καθηγητής της ψυχιατρικής στο Λέξινγκτον. Στο βιβλίο του με τίτλο «Το Τίμημα του Μεγαλείου: H επίλυση της διαμάχης μεταξύ Δημιουργικότητας και Τρέλας», ο Αρνολντ Λούντβιχ εξετάζει τις περιπτώσεις τουλάχιστον 1.000 επιφανών προσωπικοτήτων από όλον τον κόσμο και από ευρεία γκάμα επαγγελμάτων, μεταξύ τους οκτώ που σχετίζονται με την τέχνη. Οδηγείται στο συμπέρασμα ότι οι ψυχικές διαταραχές είναι πολύ πιο συνήθεις μεταξύ των καλλιτεχνών. O ίδιος ερευνητής διαπίστωσε ότι περίπου το 20% των επιφανών ποιητών έχει αποπειραθεί να αυτοκτονήσει, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στα άλλα επαγγέλματα κυμαίνεται στο 4%.

«Οι ανακαλύψεις του Κάουφμαν έρχονται να υποστηρίξουν ορισμένες από τις ανακαλύψεις μου», διαβεβαιώνει ο δρ Λούντβιχ. Στη δική του μελέτη, επί παραδείγματι, οι ποιητές έχουν μέσο όρο ζωής 59,6 χρόνια σε σύγκριση με τα 73,5 χρονια ζωής των κοινωνιολόγων. Οι συγγραφείς βιβλίων γνώσης, συμφωνα με τον δρ Λούντβιχ, πεθαίνουν γύρω στα 70, ενώ οι μουσικοί πολύ νεώτεροι, στα 57 τους χρόνια. Σε άλλες μελέτες γίνονται συγκρίσεις των συγγραφέων γενικά, με αλλα επαγγέλματα, περιλαμβανομένων αυτών που σχετίζονται με την τέχνη και είναι ενδεικτικό ότι κανείς από τους ερευνητές δεν εχει καλά νέα να πει για αυτούς που γράφουν.

Αμφισβητούν το πόρισμα

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι που αμφισβητούν τα πορίσματα, όπως π.χ. η κυρία Μαξίν Κιούμιν, 79 ετών, βραβευμένη ποιήτρια από το Νιου Χαμσάιρ, η οποία και αντιτάσσει το επιχείρημα: «Το ποσοστό αυτοκτονίας μεταξύ των ποιητών δεν είναι τόσο υψηλό όσο αυτό των οδοντιάτρων». Οσο για τη δική της ηλικία, η ίδια δήλωσε: «E, λοιπόν όχι, δεν πάσχω από κατάθλιψη. Είμαι σχετικά μοναχική. Αρχισα να γράφω στην ηλικία των 30 και δεν νομίζω ότι μαράθηκα νωρίς».

Αλλά, «επικρατεί μια πένθιμη μαγεία, μια ερωτική μαγεία γύρω από το πρόωρο θάνατο των ποιητών», αναγνώρισε. O Φραντς Ράιτ, που βραβεύτηκε με το Πούλιτζερ για την ποίησή του πριν από λίγες ημέρες, έχει βρεθεί αντιμέτωπος με τη μανιοκατάθλιψη, τον αλκοολισμό και την εξάρτηση από τα ναρκωτικά. Ετοίμασε μια δήλωση, ως απάντηση στην έρευνα του κ. Κάουφμαν: «Εχω σκεφτεί πάρα πολύ για το θέμα. Στις ΗΠΑ, όσο χειρότερα γράφεις τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες επιβίωσής σου. Αρα, είναι λογικό οι ποιητές να πεθαίνουν νωρίτερα»... «Ξέρω πολλούς ποιητές που έζησαν φυσιολογικές, παραγωγικές ζωές. Είναι κατά κάποιο τρόπο προσβλητικό. Οι ποιητές πράγματι υποφέρουν. Οι συγγραφείς πράγματι υποφέρουν. O πολιτισμός μας δεν δίνει αξία στην ποίηση και οδηγεί τους ποιητές στην τρέλα. Αλλά ο καθένας παίρνει το ρίσκο του».

(Πηγή)

Αφιέρωμα στη Γερμανόφωνη Λογοτεχνία

Την Τρίτη 23 Φεβρουαρίου, στις 19.00, στο Public Συντάγματος, οι Μ. Προβατάς, Χ. Χωμενίδης και η Α. Μιχαλοπούλου θα κατεβάσουν από το υψηλότερο ράφι τους πιο γνωστούς γερμανόφωνους λογοτέχνες (και μη) και θα συζητήσουν. 


Αίθουσα εκδηλώσεων Public Συντάγματος
Καραγεώργη Σερβίας 1

Είσοδος Ελεύθερη.

6ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης και Τεχνών “Grito de Mujer” ‘Λουλούδια της ερήμου’

6.000 γυναίκες υφίστανται ετησίως ακρωτηριασμό των γεννητικών οργάνων. Στις χώρες του αραβικού κόσμου η μητρική θνησιμότητα ανέρχεται στο 60%, ενώ σε πολλές χώρες του Κόλπου οι γυναίκες δεν έχουν καν πολιτικά δικαιώματα και θεωρούνται βάσει της σαρίας άνθρωποι δευτέρας κατηγορίας και λιθοβολούνται δημοσίως. 

Συνεπές στο ραντεβού του για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, το Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης και Τεχνών «Γυναικεία κραυγή», με το ξεκίνημά του στη Δομινικανή Δημοκρατία το 2011, πραγματοποιείται και το φετινό Μάρτιο στην Ελλάδα, υπό τη διοργάνωση του περιοδικού λόγου, κριτικής και ιδεών Νέο Πλανόδιον. Φέτος, με τον τίτλο ‘Λουλούδια της ερήμου’, το φεστιβάλ αφιερώνεται στις γυναίκες του αραβικού και μουσουλμανικού κόσμου.

Σπουδαίο γεγονός της φετινής διοργάνωσης συνιστά η 1η Διεθνής Συνάντηση του Διεθνούς Κινήματος Ποιητριών, ιδρυτικού φορέα του Φεστιβάλ, η οποία θα διεξαχθεί στη Μαδρίτη. Εκεί, στις 5 Μαρτίου θα πραγματοποιηθεί η επίσημη έναρξη του Φεστιβάλ, από κοινού για όλες τις χώρες. Την Ελλάδα θα εκπροσωπήσει στη συνάντηση αυτή η εκπρόσωπος του Διεθνούς Κινήματος Ποιητριών στην Ελλάδα, Έλενα Σταγκουράκη.

Στην Ελλάδα η πρώτη εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις 10 Μαρτίου στο Polis Art Café (Πεσμαζόγλου 5, αίθριο στοάς) στις 20:00μμ, με εκδήλωση προς τιμήν της Ελληνίδας και, πρόσφατα βραβευμένης, ποιήτριας, Ζέφης Δαράκη, στην οποία θα συμμετέχουν οι ποιητές Θωμάς Ιωάννου, Κώστας Κουτσουρέλης και οι ποιήτριες Λένα Καλλέργη, Δώρα Κασκάλη, Κλεοπάτρα Λυμπέρη, Νεκταρία Μενδρινού και η μεταφράστρια Έλενα Σταγκουράκη. Θεατρικό αναλόγιο από τη Νάνα Παπαδάκη. Επόμενη εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις 17 Μαρτίου στο Booze Cooperativa (Κολοκοτρώνη 57) στις 20:00μμ, όπου θα παρουσιαστεί η ποιητική ανθολογία του φεστιβάλ „Grito de Mujer“, με ποιήματα Λατινοαμερικανίδων ποιητριών μεταφρασμένα στα ελληνικά και κείμενα του Εδουάρδο Γκαλεάνο. Στην εκδήλωση θα συμμετέχουν ο ποιητής Βασίλης Ζηλάκος, οι ποιήτριες Άννα Γρίβα, Έλσα Κορνέτη, Κλεοπάτρα Λυμπέρη, Ηρώ Νικοπούλου, Ελένη Τζατζιμάκη και Ελευθερία Τσίτσα. Προβολές ταινιών στις 18 Μαρτίου (18.00 Υπηρέτριες, 20:00 Λουλούδι της ερήμου,) και 19 Μαρτίου (18:00 Κοτόπουλο με δαμάσκηνα, 20:00 Περσέπολις) στη Βιβλιοθήκη Βολανάκη (Στουρνάρη 11, Εξάρχεια). Στο φεστιβάλ εντάσσεται για όλο το μήνα Μάρτιο και η παράσταση «Ερωμένες στον καμβά» της Σοφίας Καψούρου στο Τρένο Ρουφ (βλ. πλήρες πρόγραμμα εκδηλώσεων).

Διήμερο εκδηλώσεων θα πραγματοποιηθεί και στην Κίσαμο Χανίων, στο Δημαρχείο Κισάμου, με τη συμμετοχή του Φιλολογικού Συλλόγου Κισάμου. Στις 18 Μαρτίου θα πραγματοποιηθεί λογοτεχνική εκδήλωση με μέλη του Φιλολογικού Συλλόγου και προσκεκλημένο ομιλητή τον μαιευτήρα-γυναικολόγο, εξειδικευμένο στην εμβρυική ιατρική και υπεύθυνο του τμήματος εμβρυικής ιατρικής του κέντρου “ΕΛΕΥΘΩ Ο.Ε”, Χάρη Μπατάκη. Στις 19 Μαρτίου θα προβληθεί η ταινία «Ποτέ χωρίς την κόρη μου».

20ο Παζάρι Βιβλίου

20ο ΠΑΖΑΡΙ ΒΙΒΛΙΟΥ 2016 – ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ (ΚΟΤΖΙΑ)

16 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ – 07 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2016

Ανοιχτά καθημερινά, Σάββατα και Κυριακές από 9 πρωί έως 9 βράδυ

150 εκδότες – 300.000 βιβλία

Τιμές από 1 €

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ:

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΚΔΟΤΩΝ ΒΙΒΛΙΟΥ (Σ.ΕΚ.Β.)

ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΚΔΟΤΩΝ – ΒΙΒΛΙΟΧΑΡΤΟΠΩΛΩΝ (Π.Ο.Ε.Β.)

Το Παζάρι Βιβλίου του Συνδέσμου Εκδοτών Βιβλίου (Σ.ΕΚ.Β.) γιορτάζει φέτος τα 20α γενέθλιά του.

Πραγματοποιείται για άλλη μια χρονιά στην Πλατεία Εθνικής Αντίστασης (Κοτζιά), σε συνδιοργάνωση με  την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εκδοτών-Βιβλιοχαρτοπωλών (Π.Ο.Ε.Β.) και με την ευγενική υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων (Ο.Π.Α.Ν.Δ.Α.).

Από το Σάββατο 16 Ιανουαρίου και για είκοσι τρεις ημέρες, έως και την Κυριακή 07 Φεβρουαρίου 2016, 150 εκδότες και πάνω από 300.000 βιβλία θα βρίσκονται στην Πλατεία Κοτζιά στο μεγαλύτερο και πλέον οργανωμένο Παζάρι Βιβλίου  με κεντρικό σύνθημα:

«ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΙΝΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΣΟΥ».

Το Παζάρι Βιβλίου  είναι μία θεσμοθετημένη εκδήλωση, που διοργανώνεται εδώ και είκοσι  χρόνια  για να προσφέρει στο αναγνωστικό κοινό, χιλιάδες τίτλους βιβλίων σε πολύ χαμηλές τιμές, από μόλις 1 ευρώ!

Στο φετινό 20ο Παζάρι Βιβλίου 2016,  συμμετέχουν εκδότες από όλη την Ελλάδα (μέλη πρωτοβάθμιων σωματείων), προσφέροντας πάνω από 7.000 τίτλους βιβλίων σε τιμές, που δεν ξεπερνούν το 30% της αρχικής τους λιανικής τιμής. Σε μία σύγχρονη, υπαίθρια, στεγασμένη και θερμαινόμενη εγκατάσταση, οι φίλοι του βιβλίου θα έχουν την ευκαιρία να προμηθευτούν αξιόλογα βιβλία από μία μεγάλη ποικιλία τίτλων.          

Καλούμε όλους τους βιβλιόφιλους να επισκεφθούν το Παζάρι και να επωφεληθούν αγοράζοντας αξιόλογα βιβλία σε εκπληκτικές τιμές! 

Το 20ο Παζάρι Βιβλίου 2016 στην Πλατεία Εθνικής Αντίστασης (Κοτζιά), από 16 Ιανουαρίου έως και 07 Φεβρουαρίου 2016, θα λειτουργεί καθημερινά από τις 09:00 το πρωί μέχρι και τις 21:00 το βράδυ.

Η είσοδος είναι από την οδό Αθηνάς (μπροστά από το Παλαιό Δημαρχείο).

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Το παράδοξο της τέχνης...

«Η τέχνη μας φέρνει αντιμέτωπους μ’ ένα ακραίο παράδοξο. Τελείως αυτάρκης, χωρίς να χρησιμεύει σε τίποτα, υφίσταται, επίσης, μόνο διότι παραπέμπει στον κόσμο και στους κόσμους, ως αποκάλυψη του, ως ένα διηνεκές και ανεξάντλητο προς-το-είναι μέσω της ανάδυσης του στοιχείου που μέχρι τότε δεν ήταν ούτε δυνατόν ούτε αδύνατον: του άλλου. Όχι παρουσίαση μέσα στην παράσταση την Ιδεών του Λόγου, μη παραστάσεων δια του διεξοδικού λόγου, όπως το ήθελε ο Καντ, αλλά δημιουργία ενός νοήματος που δεν είναι ούτε Ιδέα ούτε Λόγος, που είναι οργανωμένο χωρίς να είναι «λογικό» και το οποίο δημιουργεί την ίδια του την αναφορά σαν πιο «πραγματική» από καθετί το «πραγματικό» που θα μπορούσε να «αναπαρασταθεί».

~ Κορνήλιος Καστοριάδης ~

3ο Φεστιβάλ Μαγικών Βιβλίων (18 - 20 Δεκεμβρίου)

Ένα διαφορετικό τριήμερο με τίτλο 3ο Φεστιβάλ Μαγικών Βιβλίων, από την Παρασκευή 18 έως και την Κυριακή 20 Δεκεμβρίου (11.30 το πρωί μέχρι αργά το βράδυ), πραγματοποιείται στη Βιβλιοθήκη Βολανάκη (Στουρνάρη 11). Το φεστιβάλ περιλαμβάνει παζάρι βιβλίων σε ειδικές τιμές από τους πιο αντιπροσωπευτικούς εναλλακτικούς εκδοτικούς οίκους, εκδηλώσεις, συζητήσεις, παρουσιάσεις, αναλόγια, ζωντανή μουσική και πολλές εκπλήξεις.

Συμμετέχουν οι εκδόσεις Άπειρος Χώρα, Αδέσποτος Σκύλος, Αντίποδες, Εκδόσεις S@Mizdat , Εκδόσεις Εξάρχεια, Εκδόσεις των Συναδέλφων, Εκδόσεις Υποκείμενο, Εκδόσεις Sestina , Εντευκτήριο, Ενδυμίων, Κίχλη, Το Ροδακιό, Poema-Γραφομηχανή, Θράκα, Φαρφουλάς, Straw Dogs, Κουκούτσι, Περισπωμένη, Αντίποδες, Σαιξπηρικόν, Ποιείν, Πανοπτικόν, Χαραμάδα και Bibliotheque.

Την Παρασκευή στις 11.00 το βράδυ ο γνωστός σολίστας του κλαρίνου Γιώργος Μάγκας θα παρουσιάσει μουσικό πρόγραμμα με το συγκρότημά του και την Τζούλη Τζινέρη στα φωνητικά. Το Σάββατο στις 9.00 τις 11.00 το βράδυ τα περιοδικά "Θράκα" και "Βiblioteque" διοργανώνουν εκδήλωση όπου έντεκα ποιητές θα διαβάσουν ανέκδοτα ποιήματά τους στο πλαίσιο του φεστιβάλ. Την Κυριακή στις 8 μ.μ. τέσσερις στιχουργοί μιλούν για τον αγαπημένο τους ποιητή.